Ewakuacja jest to zaplanowane lub doraźnie zorganizowane wyprowadzenie pracowników i studentów oraz przemieszczenie środków materiałowych z zagrożonych obiektów do wyznaczonych rejonów zbiórki ludzi i składowania sprzętu (rejonów ewakuacji).
Obowiązek planowania, organizowania i kierowania przebiegiem ewakuacji spoczywa na administratorach obiektów oraz kierownikach jednostek organizacyjnych, zajmujących pomieszczenia służbowe w tych obiektach.
1. Zasady ogólne
Ewakuację prowadzi się w celu:
- ochrony pracowników i studentów przed niebezpieczeństwami zagrażającymi ich życiu lub zdrowiu,
- zminimalizowania strat materialnych w zagrożonych obiektach.
Ewakuację zarządza się w przypadku zagrożenia:
- pożarem – jeżeli nie jest możliwe prowadzenie akcji gaśniczo-ratunkowej i opanowanie pożaru przy pomocy podręcznego sprzętu gaśniczego;
- aktem terrorystycznym (informacje o podłożeniu ładunku wybuchowego lub innych materiałów niebezpiecznych dla życia lub zdrowia ludzi);
- skażeniem toksycznymi środkami przemysłowymi (jeżeli czas dojścia obłoku skażonego powietrza jest większy niż 15 minut);
- powodzią (zatopieniem);
- katastrofą budowlaną.
Decyzję o rozpoczęciu ewakuacji podejmują:
- Rektor – z wszystkich obiektów Uczelni – w razie jego nieobecności Przewodniczący Zespołu Zarządzania Kryzysowego Uczelni;
- Kierownicy jednostek organizacyjnych – z pomieszczeń zajmowanych przez podległych im pracowników – zgodnie z zakresem kompetencji;
UWAGA: Osoby wymienione w pkt. 2 zobowiązane są do niezwłocznego powiadomienia o zarządzonej ewakuacji bezpośrednich przełożonych i administratorów obiektów, a po zakończonej akcji ratunkowej - sporządzenia stosownej notatki służbowej.
Kierownik jednostki organizacyjnej może zarządzić ewakuację podległej jednostki organizacyjnej w celach szkoleniowych, powiadamiając o planowanym zamierzeniu bezpośredniego przełożonego.
2. Kierowanie ewakuacją
W Uczelni
W przypadku zarządzenia ewakuacji całością działań w Uczelni kieruje Kanclerz (w razie jego nieobecności Zastępca Kanclerza), który do pomocy angażuje Kierownika Działu Administracyjno-Socjalnego, Kierownika Działu Spraw Obronnych i Komendanta Formacji Obrony Cywilnej.
Osoby te stanowią Zespół Kierowania Ewakuacją.
W obiektach Uczelni objętych ewakuacją
W obiektach Uczelni działania związane z powiadamianiem i zabezpieczeniem ewakuacji oraz zabezpieczeniem obiektów po ewakuacji realizują Administratorzy Obiektów.
W jednostkach organizacyjnych
W jednostkach organizacyjnych całością działań związanych z organizacją, przeprowadzeniem i zabezpieczeniem ewakuacji kierują kierownicy jednostek organizacyjnych (w razie nieobecności ich zastępcy), którzy do pomocy angażują wyznaczone wcześniej osoby funkcyjne:
- osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie ewakuacji osób z pomieszczeń zajmowanych przez jednostkę organizacyjną;
- osoby odpowiedzialne za ewakuację ważnej dokumentacji i mienia z pomieszczeń zajmowanych przez jednostkę organizacyjną.
Wykazy osób odpowiedzialnych za ewakuację z pomieszczeń zajmowanych przez jednostki organizacyjne kierownicy jednostek organizacyjnych przekazują do wiadomości Administratorom Obiektów, w których znajdują się pomieszczenia danej jednostki organizacyjnej.
3. Organizacja łączności i alarmowania
Sygnały powiadamiania i alarmowania przekazywane są:
- w systemie łączności telefonicznej wewnętrznej (także komórkowej) z wykorzystaniem centrali telefonicznej Uczelni;
- przez wyznaczone osoby funkcyjne poprzez bezpośredni kontakt z osobami przebywającymi na terenie objętym ewakuacją;
- przez administratorów obiektów i osoby funkcyjne Formacji Obrony Cywilnej Uczelni z wykorzystaniem urządzeń głośnomówiących (megafonów ręcznych).
W celu powiadamiania i alarmowania należy wykorzystywać, przekazywane głosem, niżej podane ustalone sygnały alarmowe – pkt 8.
4. Zasady prowadzenia ewakuacji z zagrożonych obiektów
Ewakuacja może być częściowa w przypadku zagrożenia miejscowego lub całkowita w przypadku zagrożenia kompleksu budynków (rejonu) lub zagrożenia trudnego do oceny.
Ogólne zasady organizacji ewakuacji:
- w przypadku powstania zagrożenia dla życia ludzi i /lub/ mienia, jeżeli nie jest możliwe opanowanie go w zarodku - należy przeprowadzić ewakuację ludzi i mienia do ustalonych rejonów ewakuacji ludzi i mienia oraz rejonu ewakuacji samochodów;
- w pierwszej kolejności należy ewakuować osoby z tych pomieszczeń, w których powstał pożar lub które znajdują się na drodze rozprzestrzeniania się ognia oraz pomieszczeń, z których wyjście lub dotarcie do bezpiecznych dróg ewakuacji może zostać odcięte przez pożar lub zadymienie,
- ewakuacja mienia nie może odbywać się kosztem sił i środków niezbędnych do ewakuacji i ratowania ludzi, rozpoczyna się ją po zabezpieczeniu bezpieczeństwa ludzi. Ewakuację mienia należy rozpocząć od najważniejszej dokumentacji i cennych przedmiotów,
- po zakończeniu ewakuacji należy sprawdzić czy wszyscy ludzie opuścili pomieszczenia. W razie podejrzenia, że ktoś został w zagrożonej strefie, należy natychmiast zgłosić ten fakt osobom kierującym ewakuacją lub jednostkom ratowniczym przybyłym na miejsce akcji,
- kierujący ewakuacją wyznacza osoby odpowiedzialne za jej przebieg, ponadto ustala potrzebę ewakuacji ważnej dokumentacji i mienia, określając w tym celu sposoby, kolejność i rodzaje ewakuowanego mienia,
- klucze od wszystkich pomieszczeń w obiekcie, szczególnie do drzwi na drogach i wyjściach ewakuacyjnych powinny być opisane i przechowywane w miejscu chronionym i dostępnym np.: portierni.
Ogólne zasady postępowania po ogłoszeniu ewakuacji:
- ściśle stosować się do przekazywanych zaleceń;
- wyłączyć i zabezpieczyć wszystkie urządzenia elektryczne i gazowe;
- zakończyć pracę sprzętu komputerowego oraz zabezpieczyć dane informatyczne przed dostępem osób niepowołanych;
- przygotować do ewakuacji (zabezpieczyć) ważną dokumentację i mienie;
- pozamykać okna;
- zabrać rzeczy osobiste, przystąpić do ewakuacji, postępując zgodnie z obowiązującymi zaleceniami i udać się do rejonu ewakuacji;
- nie zamykać pomieszczeń;
- w rejonie ewakuacji przebywać do czasu otrzymania informacji co do powrotu i kontynuacji pracy lub jej zakończenia.
5. Ramowe zakresy obowiązków osób funkcyjnych po zarządzeniu ewakuacji
5.1. Obowiązki Administratorów Obiektów:
- Po otrzymaniu informacji o zagrożeniu udają się do administrowanego obiektu, stosownie do decyzji Rektora (osoby uprawnionej) przystępują do organizacji i przeprowadzenia ewakuacji z obiektu;
- Wprowadzają zakaz wejścia osób postronnych na teren obiektu;
- Polecają i nadzorują:
- otwarcie wszystkich wyjść ewakuacyjnych i bram,
- zamknięcie głównych zaworów wody i gazu oraz wyłączenie energii elektrycznej,
- Powiadamiają o zarządzeniu ewakuacji osoby odpowiedzialne za przeprowadzenie ewakuacji w jednostkach organizacyjnych użytkujących pomieszczenia w obiekcie;
- Kierują przebiegiem ewakuacji zgodnie z procedurą ewakuacji;
- Sprawdzają czy wszystkie osoby opuściły obiekt – na podstawie meldunków osób odpowiedzialnych za ewakuację w jednostkach organizacyjnych i osobiście z części wspólnej obiektu;
- W porozumieniu z kierownikami jednostek organizacyjnych współużytkujących pomieszczenia w obiekcie zabezpieczają opuszczone pomieszczenia przed dostępem osób nieuprawnionych;
- Przekazują obiekty pod ochronę Komendantowi Formacji Obrony Cywilnej;
- Składają meldunek o zakończeniu ewakuacji Kanclerzowi;
- W razie przybycia policyjnej grupy interwencyjnej (jednostki ratowniczej) współpracują z jej komendantem w czasie prowadzenia akcji rozpoznawczo-neutralizacyjnej (akcji ratunkowej);
- Dalej postępują zgodnie z decyzją Rektora (osoby uprawnionej).
5.2. Obowiązki kierowników jednostek organizacyjnych:
- Kierują ewakuacją pracowników i studentów zgodnie z planem ewakuacji;
- Zarządzają ewakuację i kierują ewakuacją ważnej dokumentacji i mienia (w razie konieczności);
- W celu sprawnego przeprowadzenia ewakuacji wykorzystują wyznaczone do przeprowadzenia ewakuacji osób i mienia osoby funkcyjne;
- W porozumieniu z administratorem obiektu organizują ochronę i zabezpieczenie pomieszczeń po zakończeniu ewakuacji;
- Organizują zabezpieczenie i ochronę ewakuowanej ważnej dokumentacji i mienia w rejonie ewakuacji;
- Koordynują prowadzenie akcji ratunkowej w rejonie swojej odpowiedzialności do czasu przybycia specjalistycznych jednostek ratowniczych;
- Współpracują z kierownikiem jednostki ratowniczej w czasie prowadzenia akcji ratunkowej;
- Po zakończeniu ewakuacji sporządzają notatkę służbową, w której:
- wymieniają czynności wykonane podczas ewakuacji,
- określają straty sanitarne w stanie osobowym,
- wyszczególniają straty w mieniu powstałe w czasie ewakuacji,
- określają możliwości jednostki organizacyjnej w zakresie odtworzenia statutowej działalności.
5.3. Obowiązki osób funkcyjnych, odpowiedzialnych za przeprowadzenie ewakuacji osób w jednostkach organizacyjnych:
- Po otrzymaniu informacji o zarządzeniu ewakuacji przystępują do organizacji i przeprowadzenia ewakuacji z pomieszczeń zajmowanych przez jednostkę organizacyjną zgodnie z planami ewakuacji;
- Doprowadzają decyzję o ewakuacji do wszystkich osób znajdujących się w pomieszczeniach jednostki organizacyjnej (przekazują sygnał o zarządzeniu ewakuacji) osobiście lub z wykorzystaniem istniejących środków alarmowania;
- Kierują pracowników, studentów, interesantów i osoby postronne oznakowanymi drogami ewakuacji do wyjść ewakuacyjnych i rejonów ewakuacji ;
- Osobiście sprawdzają czy wszystkie osoby opuściły pomieszczenia jednostki organizacyjnej;
- Opuszczone pomieszczenia przekazują pod ochronę administratorom obiektów;
- Powiadamiają swoich przełożonych o wykonanych czynnościach oraz wykonują ich dalsze polecenia.
5.4. Obowiązki osób odpowiedzialnych za ewakuację ważnej dokumentacji i mienia z pomieszczeń zajmowanych przez jednostki organizacyjne:
- Po otrzymaniu zarządzenia (sygnału) przeprowadzenia ewakuacji kompleksowej, na podstawie wykazów ważnej dokumentacji i mienia podlegającego ewakuacji, pakują je do uprzednio przygotowanych pojemników;
- Wynoszą dokumentację i mienie do wyznaczonego rejonu ewakuacji;
- Zabezpieczają dokumentację i mienie przed zniszczeniem oraz dostępem osób nieuprawnionych;
- Po zarządzeniu powrotu do pracy przenoszą ewakuowaną dokumentację i mienie na właściwe miejsca i przekazują użytkownikom;
- Powiadamiają dyrektora (kierownika) jednostki organizacyjnej o wykonanych czynnościach.
6. Zapewnienie porządku i bezpieczeństwa w czasie ewakuacji
Zadania związane z zabezpieczeniem porządku i bezpieczeństwa w czasie ewakuacji realizuje Agencja Ochrony oraz Formacja Obrony Cywilnej.
Zadania Agencji Ochrony:
Pracownicy Agencji Ochrony wykonują zadania porządkowo-ochronne zlecone przez Kierownika Działu Administracyjno-Socjalnego.
Zadania Komendanta Formacji Obrony Cywilnej:
- Działania porządkowo-ochronne w czasie ewakuacji poprzez:
- wystawienie patroli porządkowo-ochronnych, mających za zadanie ochronę rejonu objętego ewakuacją i rejonów ewakuacji przed osobami postronnymi;
- wystawienie posterunków regulacji ruchu z zadaniem kierowania ewakuowanych ludzi i samochodów do wyznaczonych rejonów ewakuacji;
- wystawienie posterunków ochronnych przed obiektami, z których przeprowadzana jest ewakuacja z zadaniem nie wpuszczania do obiektów osób postronnych oraz ochrony obiektów po przeprowadzeniu ewakuacji;
- Zapewnienie bezpieczeństwa osobom ewakuowanym w razie zagrożenia ich życia lub zdrowia, poprzez:
- utrzymywanie w rejonie objętym ewakuacją drużyny sanitarnej w gotowości do udzielenia pierwszej pomocy osobom poszkodowanym oraz udzielenia pomocy w ewakuacji osobom niepełnosprawnym.
7. Kolejność działania podczas ewakuacji
Decyzję o przeprowadzeniu ewakuacji podejmuje Rektor po przeprowadzeniu oceny sytuacji zagrożenia. Następuje:
Zarządzenie ewakuacji:
przez Rektora, lub w razie nieobecności Rektora, przez Przewodniczącego Zespołu Zarządzania Kryzysowego.
Wezwanie organów współdziałających
Kanclerz wzywa – w zależności od sytuacji – Policję, Straż Pożarną, Pogotowie Ratunkowe, Inspekcję Sanitarną lub inne organa współdziałające.
Przygotowanie do przeprowadzenia ewakuacji.
Jeżeli czas na to pozwala ewakuację poprzedza przygotowanie obiektów do ewakuacji. W tym celu:
- Kanclerz stawia zadanie przygotowania do ewakuacji obiektów i terenu Uczelni Kierownikowi Działu Administracyjno-Socjalnego oraz Kierownikowi Grupy Remontowo-Konserwacyjnej – Komendantowi Formacji Obrony Cywilnej Uczelni;
- Kanclerz zarządza wezwanie w trybie alarmowym Administratorów Obiektów oraz stanu osobowego Formacji Obrony Cywilnej Uczelni (dalej FOC);
- Kierownik Działu Administracyjno-Socjalnego stawia Administratorom Obiektów zadanie przygotowania obiektów Uczelni do ewakuacji;
- Komendant FOC stawia stanowi osobowemu FOC zadania w zakresie ochrony terenu Uczelni przed dostępem osób postronnych, przejęcia pod ochronę obiektów Uczelni po ewakuowaniu z nich osób tam przebywających oraz w zakresie sanitarnego zabezpieczenia ewakuacji;
- Administratorzy Obiektów przygotowują przydzielone obiekty do ewakuacji – udrażniają drogi ewakuacyjne, odłączają media, unieruchamiają windy.
- członkowie FOC zajmują wyznaczone stanowiska.
W wypadku ograniczonego czasu (np. w sytuacji rozprzestrzeniającego się pożaru w obiekcie) proces przygotowania do ewakuacji skraca się do minimum – ewakuację przeprowadza się w trybie alarmowym.
Ewakuacja
Po przyjęciu meldunków o gotowości obiektów i FOC do ewakuacji Kanclerz zarządza przeprowadzenie ewakuacji.
Administratorzy Obiektów ogłaszają ewakuację głosem z wykorzystaniem megafonów, sprawdzają czy sygnał dotarł do wszystkich osób funkcyjnych odpowiedzialnych za ewakuację osób z pomieszczeń zajmowanych przez jednostki organizacyjne Uczelni. Razem z osobami odpowiedzialnymi za ewakuację sprawdzają czy wszyscy opuścili obiekt. Przekazują obiekty pod ochronę wyznaczonym do tego funkcyjnym FOC. Składają meldunki o przeprowadzeniu ewakuacji Kanclerzowi.
Osoby ewakuowane udają się drogami ewakuacyjnymi do wskazanego przez funkcyjnych FOC rejonu ewakuacji i oczekują na dalsze decyzje.
Samochody znajdujące się na terenie zagrożonym są ewakuowane do rejonu ewakuacji samochodów patrolowanego przez funkcyjnych FOC. Komendant FOC składa Kanclerzowi meldunek o przejęciu opuszczonych obiektów pod ochronę oraz o ewakuacji samochodów z terenu zagrożonego.
Odwołanie ewakuacji
Po opanowaniu sytuacji zagrożenia Rektor podejmuje decyzję o zakończeniu ewakuacji i powrocie do miejsc pracy.
Administratorzy Obiektów przejmują obiekty od ochraniających je funkcyjnych FOC i przywracają je do stanu normalnego funkcjonowania – uruchamiają windy, włączają odłączone media, zamykają wyjścia ewakuacyjne itp.
8. Sygnały alarmowe w przypadku zagrożeń w czasie pokoju
8.1. Alarmowanie o zagrożeniach w czasie pokoju w systemie powszechnym
Rodzaj alarmu |
Sposób ogłaszania alarmu przy pomocy |
||
Syreny alarmowej |
Rozgłośni radiowej, TVP i innych ŚMP |
Gongu |
|
Alarm o zagrożeniach czasu pokoju |
Dźwięk ciągły trwający 3 minuty, nie poprzedzony ogłoszeniem innego alarmu |
Podaje się komunikat o rodzaju zagrożenia i sposobie postępowania ludności |
Szybkie uderzenia trwające 3 minuty |
8.2. Alarmowanie o ewakuacji w systemie wewnętrznym Uczelni:
Rodzaj alarmu |
Sposób ogłoszenia alarmu głosem |
Ewakuacja ludzi
W przypadku zagrożenia: |
UWAGA! UWAGA! (Sygnał powtarzany trzykrotnie) |
Ewakuacja kompleksowa
W przypadku zagrożenia: |
UWAGA! UWAGA! (Sygnał powtarzany trzykrotnie) |
Zagrożenie skażeniami |
UWAGA! UWAGA! (Sygnał powtarzany trzykrotnie) |